Epigenetica

 
 

In de hedendaagse samenleving..

.. worden we continue verleid tot consumeren. We willen alles 24/7 tot onze beschikking hebben en we worden overladen met prikkels. Onze omgeving en leefstijl zijn in een sneltreinvaart veranderd. Deze snel veranderende omgeving kan 'stress' veroorzaken in ons lichaam. Stress is hierbij een breed gedefinieerd begrip. Denk hierbij niet alleen aan stress ten gevolge van werkproblemen of problemen in de relatie, maar ook verkeerde voeding kan voor stress zorgen in ons lichaam. 

De mate waarin wij tegenwoordig stress ervaren staat in groot contrast met de periodieke intense stress waarmee onze voorouders te maken hadden (bv. tijdens het vluchten voor gevaar). Ook hadden onze voorouders genoeg tijd om weer tot rust te komen. Na een stressmodus zorgt het menselijk zenuwstelsel namelijk dat de mens in een automatische ruststand terecht komt. Tegenwoordig is dit echter anders. De overdaad aan hedendaagse stressprikkels zorgt ervoor dat wij deze ruststand niet tot nauwelijks bereiken.
 

Deze (chronische) stresssignalen..

.. worden te vaak en te lang genegeerd. Dit kan resulteren in zeer diverse lichamelijke en geestelijke klachten, die elkaar versterken. Vaak belanden we hierdoor in een neerwaartse spiraal waar we moeilijk zelfstandig uit kunnen komen. Daarnaast hebben we toegang tot een oneindige bron aan informatie over hoe we zo optimaal mogelijk kunnen leven. Maar wat is nu een gezonde leefstijl en wat niet? We zien door de bomen het bos niet meer.
Het is dan ook niet vreemd dat we onszelf gemakkelijk kunnen verliezen in deze tijden van hectiek en overvloed. 


Epigenentica

Mijn inzichten vallen onder de noemer: Epigenetica. Klinkt als een ingewikkeld woord en ja, dat is het ook. Het is een recente wetenschap die de invloed van omgevingsfactoren op de werking van onze genen onderzoekt.

Nog niet zo lang geleden werd aangenomen dat het genenpakket waarmee je geboren bent, bepalend is voor hoe jij functioneert. Sinds kort is echter ontdekt dat het genenpakket niet ‘vast' geprogrammeerd is. We hebben namelijk ook nog de zogeheten Epigenen (letterlijk betekent dit: boven de genen) die bepalen of jouw genen ‘aan' of ‘uit’ worden gezet en daarmee de genen dus kunnen programmeren. Vergelijk het met een 'aan en uit schakelaar’. Als het gen ‘aanstaat', kunnen signaalstoffen (zoals bv. dopamine, endorfine en insuline) worden aangemaakt. Deze aanmaak blijft uit wanneer het gen 'uitstaat'. Het functioneren van deze schakelaar is van essentieel belang bij het aanpassen aan de continue veranderende omgeving. Het goede nieuws is dat we onze gezondheid dus in sterke mate zélf kunnen beïnvloeden.


in relatie tot chronische ziekten

Veel (chronische) ziekten hebben een erfelijke component. Maar het is geen toeval dat tegenwoordig steeds meer mensen te maken krijgen met chronische aandoeningen. Onze genen - die voor 99,9% onveranderlijk zijn gebleven sinds de oertijd - zijn niet voorbereid op alle nieuwe impulsen waaraan wij vandaag de dag worden blootgesteld. 

Er is een zogeheten 'mismatch' ontstaan in de relatie tussen gen en omgeving. Voorbeelden van deze nieuwe impulsen zijn: (troost)voeding, gebrek aan beweging, gebrek aan ontspanning, gebrek aan slaap, emotionele stress, bepaalde geneesmiddelen, drugs, etc. 

Wanneer het lichaam hieraan regelmatig wordt blootgesteld, gaat het lichaam protesteren. Dit komt tot uiting in de vorm van een fysieke of mentale klacht, die eigenlijk vaak niets meer is dan een overlevingsstrategie van ons lichaam. 


In relatie tot het endorfinesysteem

Ieder mens beschikt over een endorfinesysteem, wat de functie heeft om stress en andere vormen van belasting te genezen. Endorfine is een stofje in ons lichaam dat fungeert als snelst werkende antistresshormoon en angstremmer. Endorfine activeert op haar beurt weer het geluksstofje dopamine, wat verantwoordelijk is voor aandacht, motivatie, beloning, energie, seksuele opwinding, en ga zo maar door. Als het endorfinesysteem langdurig overgestimuleerd wordt door o.a. stress, drugs, geneesmiddelen en bepaalde voedingsmiddelen, kan het uitgeput raken. Kortom, in de hedendaagse omgeving hebben onze genen moeite zich aan te passen, waardoor de werking van dit systeem drastisch kan afnemen.  

Wat is het gevolg? We ervaren een gevoel van leegte. De psychische en lichamelijke stress neemt toe. Onze hersenen zijn niet meer in staat de stress te verminderen, waardoor verschillende klachten kunnen ontstaan. 

Hieronder een kort filmpje over epigenetica ter illustratie.

 

 

 

 


Wetenschappelijk onderzoek

In de afgelopen jaren is in de media veel gezegd en geschreven over gezondheid. Gezond eten, beweging en het werken aan je emotionele huishouding zijn vaak onderwerp van gesprek. Aan informatie komen we niet tekort. Maar wat is nou gezond, goed voor je, wat is heilzaam en wat moet je dan vermijden? Ik ben er altijd voorstander van dat men zelf onderzoek doet naar de gevolgen van bepaalde keuzes met betrekking tot voeding en leefstijl - de invloed hiervan kan tenslotte voor ieder individu een andere uitwerking hebben. Mijn ervaring is dat mensen makkelijker juiste keuzes maken wanneer ze zelf meer kennis hebben over hun geest, lichaam en eerlijke voeding. Want pas als je het weet, kan je er wat aan doen!

Om jou die kans te geven verzamel ik hieronder artikelen met een wetenschappelijke achtergrond die betrekking hebben op de informatie op deze website. Uiteraard is dit niet een volledige catalogus. Ook pretendeer ik niet dat dit de enige waarheden zijn, maar het zijn wel artikelen die mij hebben geïnspireerd en geïnformeerd.