Stress is meer dan alleen 'stress'

We worden ermee doodgegooid; boeken, blogs en artikelen over ‘hoe om te gaan met stress’. Het is tegenwoordig een hot-topic! Niet vreemd ook, als je bedenkt dat we tegenwoordig meer worden blootgesteld aan stress dan vroeger. Bij stress denken wij eigenlijk meteen aan een hoge hartslag, adrenaline en de staat van overactiviteit.. Maar wat is stress nou precies en waar komt het eigenlijk vandaan?

We bezitten van nature een heel gevoelig alarmsysteem om onszelf te kunnen beschermen tegen stresssituaties. Dit systeem was voor de oermens heel handig, aangezien het hen beschermde tegen leeuwen en andere wilde beesten waar zij zo nu en dan aan werden blootgesteld. In zo’n stresssituatie gaat de bloeddruk omhoog, de hartslag stijgt, de pupillen worden groot, de spieren spanning zich aan en de longblaasjes verwijden zich zodat de ademhaling sneller wordt. Kortom, het lichaam wordt automatisch klaargemaakt om te kunnen vechten of vluchten, ook wel bekend onder de fight-or-flight response. Dit systeem stelt ons dus in staat harder te kunnen rennen, meer zuurstof te produceren en beter te kunnen zien wat onze kans op overleving vergroot. In ons huidige leventje helpt dit mechanisme om goed te presteren, goed te concentreren en alert te zijn in bepaalde situaties. Dat maakt niet uit of je nou een sollicitatiegesprek hebt of een rondje op het circuit rijdt. Dus, what’s the problem zou je denken? 

Er is echter een ‘kleine’ maar, want dit systeem is erop gemaakt voor korte duur actief te zijn. De oermens had na een stressprikkel voldoende tijd om weer tot rust te komen zodat de stresshormonen in het lichaam weer konden zakken. In ons huidige leventje is er daarentegen een overdaad aan stressprikkels waardoor wij deze ruststaat nooit bereiken. In de huidige westerse wereld worden wij namelijk niet blootgesteld aan een enkele stressfactor maar juist aan een samenspel van meerdere stressfactoren. Dit betekent dat ons lichaam continu bezig is ‘zich te weren voor het gevaar’ (dat er niet is!). Wat valt er dan allemaal onder het begrip STRESS?

  • Psychische stress zoals wij het kennen; op werk, in relaties en de gezinssituatie

  • (Onbewuste) Stressoren zoals onze gedachten die ons continu bezig houden; de pieker- of angstgedachten die wij overdag ervaren, die vervolgens ook in onze slaap verder ‘marineren’. Ons lichaam maakt namelijk geen onderscheid tussen stress als gevolg van gedachtes en de stress die zich daadwerkelijk in realiteit voordoet. Hierdoor komt ons lichaam niet volledig tot rust. Dit resulteert dat wij na voldoende slaapuren toch nog vermoeid wakker kunnen worden
     
  • Gebrek aan zonlicht, aan voldoende slaap en aan ontspanning
     
  • Milieuvervuiling, uitlaatgassen en onze dagelijkse (niet-natuurlijke) cosmeticaproducten
     
  • Het gebruik van alcohol, medicatie en drugs
     
  • Gebrek aan lichaamsbeweging of juist teveel lichaamsbeweging (zoals marathons rennen of teveel krachttraining)
     
  • Infecties of allergieën
     
  • Voeding; hierin wordt bedoeld bewerkte en bespoten voeding, bepaalde voeding waar jouw lichaam gevoelig of allergisch voor is (wat verschilt van persoon tot persoon) of juist het niet binnenkrijgen van bepaalde essentiële voedingsmiddelen en tot slot onder- of overvoeding kan stress geven voor het lichaam 

En wat is hiervan het GEVOLG? 

Stress is een proces dat verschillende fases doorloopt, met zeer ingrijpende gevolgen voor het immuunsysteem, ons hormonale systeem, onze hersenen en de stofwisseling. In de eindfase kan dit resulteren in uitputting in de vorm van burn-out, verschillende auto-immuunziekten zoals bijvoorbeeld allergieën (bron 1), asthma (bron 2), diabetes, en zelfs kanker (bron 3, 4). Daarnaast is het zo, dat je zelfs nog niet eens bewust last hoeft te hebben van de stress (met wilskracht kan je stress lang onderdrukken) waardoor in veel gevallen ook het nut er nog niet van wordt ingezien om hier in het dagelijks leven rekening mee te houden. Maar op den duur zegt je lichaam STOP en loopt de emmer over met alle gevolgen van dien. Of we ervaren wel klachten maar negeren dit en gaan gewoon door met ons leventje. Want tja, we hebben tenslotte geen tijd om hier aandacht aan te geven?!

Het lichaam is hartstikke slim, het vertelt je stiekem al veel meer dan dat je denkt. Dus gun jezelf eens de tijd om echt naar je lichaam te luisteren!

 

Bronnen
1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18569393
2: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20185926
3: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2697132/
4: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2064250